Manifesten

Het Manifest

Dit Manifest, opgesteld op 11 maart 2015 23:50h, is gericht aan:

• De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
• De Voorzitter van de Vaste Commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport
• De Voorzitter van Zorgverzekeraars Nederland
• De Raden van Bestuur van de vier grote zorgverzekeraars, CZ, Menzis, UVIT en Zilveren Kruis Achmea

Onze huisartsenzorg staat bekend om haar laagdrempeligheid en uitstekende kwaliteit tegen relatief lage kosten. Als huisarts bied ik duurzame zorg, op basis van vertrouwen, professionaliteit en het principe "samenhang door samenwerking". Met als doel optimale zorg, in samenspraak met de patiënt. Waarbij de patiënt als persoon meer is dan zijn ziekte.

Vanuit deze visie neem ik als huisarts mijn maatschappelijke én medische verantwoordelijkheid. Ik werk mee aan belangrijke verbeteringen in de zorg, werk mee aan het verder terugbrengen van medische kosten en pas mijn praktijkvoering aan op het overnemen van taken van de tweedelijns zorg.

Maar nu zie ik dat al die positieve ontwikkelingen teniet gedaan worden. Het zorgstelsel in de eerste lijn is ernstig aan het ontsporen. "Product-denken" sloopt het zo succesvolle huisartsenmodel. Ik moet als een marktkoopman concurreren met mijn collega's, in plaats van samen te werken. De patiënt is consument op de markt geworden. Het vertrouwen in mijn deskundigheid als arts is door de zorgverzekeraar ingeruild voor de laagst onderhandelde prijs door de inkoopmanager. Versnippering door concurrentie dus, in plaats van samenwerking. Ik weiger mij door de zorgverzekeraar in het keurslijf van marktkoopman te laten drukken. En ik wil niet dat de zorgverzekeraar een zieke patiënt primair ziet als een schadelast.

Ik wil op korte termijn met de politiek en zorgverzekeraars uit de huidige impasse komen. Alleen dan kunnen we samen plannen maken om de zorg echt te verbeteren: meerjarige plannen die zich richten op gezondheidsproblemen in de regio en de wijk.

Ik daag de politiek en zorgverzekeraar uit om lef te tonen en de realiteit onder ogen te zien. Erken dat het huidig model van marktwerking in de eerstelijnszorg mislukt is. Erken dat het toepassen van de mededingingswet op de huisartsenzorg absurd is en samenwerking en constructief overleg blokkeert. Erken dat "samenhang door samenwerking" het enig juiste recept is voor de continuïteit en kwaliteit van onze zorg.

Als huisarts stel ik daarom de politiek en de verzekeraars de volgende drie eisen:

1. Haal de huisarts uit de greep van de Mededingingswet en herstel "samenhang door samenwerking" als leidend principe in de eerstelijns zorg.
2. Samenwerken en onderhandelen alleen op gelijkwaardige basis. Landelijk én regionaal. Dus geen schijnonderhandelingen meer met de zorgverzekeraar.
3. Toon vertrouwen in de deskundigheid van de beroepsgroep. Stop dan ook de grenzeloze verzameldrift van nutteloze data.

Als politiek en zorgverzekeraars niet bereid zijn op mijn eisen in te gaan heeft dit verstrekkende gevolgen voor de te maken samenwerkingsafspraken en voor mijn motivatie als huisarts. Ik ben immers niet meer in staat om optimale huisartsenzorg te verlenen. En tweedelijns zorg zal niet verder verplaatst kunnen worden naar mijn praktijk.

Schippers en stuurlui, het roer moet om. Nu.

Toelichting op het Manifest

1. Ik word met mijn collega-huisartsen uit elkaar gedreven door de Autoriteit Consument en Markt. De beroepsorganisaties zijn met de Mededingingswet vleugellam en monddood gemaakt. Ik mag zelfs het overleg met mijn collega's niet meer zoeken als het gaat om samenwerking met de zorgverzekeraars. Iedere huisarts staat er alleen voor, terwijl honderden verschillende polissen van tientallen zorgverzekeraars uiteindelijk uit het kartel van vier grote zorgverzekeraars komen. Net als mijn ruim 9000 collega-huisartsen wil ik niet individueel onderhandelen met de zorgverzekeraar. Ik wil samen met mijn collega's lokaal en regionaal afspraken maken met de zorgverzekeraar.
2. Ik heb behoefte aan meerjarige contracten met duidelijke afspraken over visie en te leveren zorg. Niet ieder jaar opnieuw schijnonderhandelingen met niet-beslissing bevoegde relatiemanagers zonder medische kennis. Initiatieven voor een duurzame ontwikkeling van zorg zouden transparant moeten worden beoordeeld, waarbij niet alleen euro's en besparingen belangrijk zijn maar vooral gezondheidswinst. Het ontbreekt zorgverzekeraars aan een lange termijn visie; ieder jaar verandert het eisenpakket waar de huisarts aan moet voldoen. Ik kan niet verder investeren in verruiming openingstijden, praktijkcertificering, aannemen van extra personeel etc. zonder een meerjarig contract.
3. Ik weiger verder te verzanden in het georganiseerde wantrouwen van de exploderende zorgbureaucratie, de rek is er uit! Kwaliteit wordt niet verhoogd door administratieve overbelasting, ongebreidelde dataverzameling en cijferfetisjisme. Afvinklijstjes leiden te vaak tot perverse financiële prikkels, ten koste van de kwaliteit van de zorg die ik wil leveren. Verzekeraars hebben nauwelijks kennis van het proces van medische besliskunde in de 1e lijn. Het gaat er allereerst om dat verzekeraars vertrouwen hebben in mijn medische deskundigheid. Hierover wil ik graag verantwoording afleggen.

Pamflet: Zorg voor Samenhang

Dit Pamflet, opgesteld op 11 juni 2019, is gericht aan:

• De politiek
• De zorgverzekeraars
• De zorgverleners

Als huisarts ben ik een betrouwbaar anker en kompas in een complexe zorgwereld. Patiënten raken daarin zelf al gauw de weg kwijt. Wie echt kwetsbaar is, valt steeds vaker tussen de wal en het schip, zeker in de regio. Zonder verandering ziet de toekomst van de zorg voor de patiënt er somber uit. De tijd dringt! Als huisarts heb ik de overtuiging dat het anders moet en kan.

Alles zou er in ons zorgsysteem op gericht moeten zijn om samenwerking te versterken. In plaats daarvan staan we los van elkaar op smeltende ijsschotsen. Tijd, geld en kwaliteit lekken in rap tempo weg. Niet de opdracht tot concurrentie, maar de wil tot samenwerking moet leidend zijn.

Daarom deze oproep aan politiek, verzekeraars en zorgverleners.

Maak samenhang door samenwerking het leidende principe in de zorg, voor én met de patiënt.

1. Herken de blokkades en financiële schotten die samenwerking frustreren en bureaucratiseren;
2. Stop de leegloop van zorgprofessionals door meer erkenning van en vertrouwen in de kwaliteit van hun werk. Alleen zo kan adequate zorg beschikbaar en betaalbaar blijven;
3. Herpak het politieke mandaat. Zorg is gebaat bij een duurzame herinrichting en pijnlijke keuzes. Dat is het mandaat en de verantwoordelijkheid van de politiek.

Zonder regie geen gezamenlijkheid

Er is in Nederland regie nodig om tot een werkbare samenhang in de zorg te komen. Decennia van concurrentie- en productiegericht denken hebben de noodzaak van samenwerking weggedrukt. Om die terug te krijgen is een plan nodig. Een plan van de minister van VWS en de Tweede Kamer hoe die samenwerking in de zorg in Nederland weer centraal te stellen, in een evenwichtig netwerk samen met ziekenhuizen, spoedposten, verpleeghuizen en thuiszorg. Erken de groeiende schaarste, en neem passende maatregelen die de zorg voor kwetsbare patiënten en regio's verbetert. Schrap de bureaucratie, versterk het vertrouwen in professionals en biedt hen ruimte voor de uitoefening van hun vak.

Zorgverzekeraars past een ondersteunende rol in financiering en ideeën. Luister en bespreek zonder te dicteren.

En tot slot wij zorgverleners zelf: denk en beslis mee, over samenhangende oplossingen die in de eigen regio gaan werken. Laten we niet afwachten maar elkaar aanspreken en de ongemakkelijkheid niet schuwen.

Als huisarts zie ik dit, mede namens mijn patiënten, als de enige zinnige weg voorwaarts. Samen met veel van mijn collega-zorgverleners.

Zorg voor Samenhang: de achtergrond

In mijn wachtkamer zie ik dagelijks het effect van concurrentie- en productiegericht denken op de samenwerking. Juist mijn kwetsbare patiënten - ouderen, psychiatrische patiënten, chronisch zieken en jongeren met psychische problemen - zijn daar de dupe van.

De huisartsenzorg verstopt

Psychiatrische patiënten krijg ik pas na vele maanden soebatten op de juiste plek in de GGZ. Voor mijn bejaarde patiënt met een longontsteking, krijg ik pas na eindeloos bellen een bed in een ziekenhuis. Jongeren in mijn wachtkamer met serieuze gedragsproblemen worden door een tegenstribbelende gemeente niet of veel te laat van juiste zorg voorzien. Voor de patiënt die thuis behandeld wordt, lukt het mij niet om wijkverpleging te regelen vanwege grote personeelstekorten. Spoedeisende hulpen van ziekenhuizen raken overvol. Ik zie dat patiënten steeds meer in de war raken door constante en onveilige medicatiewisselingen omdat de meest basale medicijnen niet leverbaar zijn ten gevolge van doorgeschoten preferentiebeleid. Bureaucratie opgeworpen door partijen, die tot in het extreme alles willen reguleren is.

Complexe zorg vereist samenwerking

De groep patiënten met meerdere ziektes neemt toe en daarmee de complexiteit van hun zorgvraag. Dit kan alleen in samenhang optimaal behandeld worden. De complexiteit van hun klachten moet leidend zijn en niet een financieel belang. Door instellingen samen verantwoordelijk te maken en te laten samenwerken ontstaat de zorg pas echt op de juiste plek.

De politiek aan zet

De minister van VWS moet verantwoordelijkheid nemen voor het opheffen van de belemmeringen die samenwerking frustreren. Hij kan zich niet langer verschuilen achter de 'marktpartijen'. Het principe 'regel landelijk wat moet, regionaal waar het kan' werkt alleen als in regio's kan worden samengewerkt tussen de verschillende zorgorganisaties en -professionals, ziekenhuizen en zelfstandige behandelcentra. Identificeer de te voorziene problemen en zet gericht beleid in.

Het advies "dichtbij als het kan, verder weg als het moet" herkennen vrijwel al onze patiënten, stel dan ook vast hoeveel grote, gespecialiseerde ziekenhuizen en hoeveel kleinere ziekenhuizen er nodig zijn voor een goede landelijk dekking. Wat is er nodig voor een optimaal netwerk waarin naadloos samengewerkt kan worden. Zodat de patiënt erop kan vertrouwen dat hij op de goede plek wordt behandeld.

Plan vereist visie en regie

Zonder eensluidende visie geen plan, zonder regie geen uitvoer. Juist die heldere visie op de curatieve zorg in Nederland ontbreekt echter momenteel. Door dit pamflet massaal te steunen kunnen we een publiek debat organiseren. Met als uiteindelijke doel een hoorzitting in de Tweede Kamer over het huidige gebrek aan regie én oplossingsrichtingen voor de toekomst.

Actiecomité Het Roer Moet Om
11 juni 2019